Dạy trẻ cùng nhau ăn uống

Trang Chủ :: Tham gia các hoạt động xã hội :: Dạy trẻ cùng nhau ăn uống

6. Dạy trẻ cùng nhau ăn uống

Video hướng dẫn cha mẹ và cán bộ y tế dạy trẻ nếp ăn uống cùng gia đình:

Giới thiệu:

Trẻ tự kỷ thường có vấn đề trong việc ăn uống, điều này không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất, mà còn làm trẻ khó tham gia vào các hoạt động xã hội. Bữa ăn là một thời điểm rất quan trọng để các thành viên trong gia đình, cũng như bạn bè quây quần bên nhau. Có rất nhiều lý do khác nhau khiến trẻ tự kỷ gặp khó khăn trong việc cùng ăn uống với mọi người. Có thể do trẻ rất khó để ngồi yên, hoặc trẻ dễ bị môi trường xung quanh hay đồ ăn được bày trên bàn lôi cuốn, khiến trẻ không để ý những người khác.

Một số gợi ý cho việc cùng nhau ăn uống:

Bước 1: Không nên quá coi trọng thức ăn mà nên coi trọng việc ăn uống cùng nhau

Tránh việc bắt ép trẻ ăn hoặc bắt trẻ phải ăn hết. Chúng ta nên bắt đầu bằng việc hướng dẫn trẻ ngồi vào bàn ăn và dành thời gian cho gia đình. Tạo không khí vui vẻ, không nên tạo áp lực cho trẻ trong ít phút đầu của bữa ăn. Lấy lượng thức ăn vừa đủ để trẻ có được cảm giác hoàn thành bữa ăn cùng gia đình. Bố mẹ chính nên ăn uống vui vẻ, ngon miệng để làm mẫu cho con thái độ trong bữa ăn.

Tránh xa các thiết bị như ti vi hay máy tính. Một vài gia đình thường có thói quan sử dụng các thiết bị này để khuyến khích trẻ ăn, nhưng thói quen này dẫn đến nhiều vấn đề khác, ví dụ: trẻ khó tự ăn uống khi ở trường. Vì ở trường hay trong nhà hàng thường không sẵn có ti vi hay máy tính. Trẻ cần được học cách ăn uống mà không phụ thuộc vào các thiết bị trên.

Nếu trẻ đã có thói quen sử dụng ti vi hay máy tính khi ăn, cha mẹ có thể yêu cầu trẻ ăn một miếng thức ăn trước khi cho trẻ sử dụng thiết bị điện tử. Dần dần tăng số lượng thìa thức ăn và cuối cùng sẽ là sau khi trẻ ăn hết mới cho sử dụng thiết bị.

Các câu chuyện xã hội cũng giúp trẻ hiểu ý nghĩa của việc ăn uống cùng nhau, hay tác hại của việc vừa ăn vừa đi rong, vừa ăn vừa xem ti vi, v.v.

Ở từng giai đoạn của con mà chọn ưu tiên từng mục tiêu phù hợp: ví dụ, nếu mục tiêu là trẻ ngồi ăn cùng gia đình, và trẻ chưa biết tự xúc ăn thì bố mẹ có thể hỗ trợ xúc ăn hộ. Khi trẻ đã tham gia được từ đầu tới cuối bữa ăn rồi, thì mới chuyển sang mục tiêu trẻ tự xúc ăn. Tránh dồn nhiều áp lực quá tới trẻ trong giờ ăn như vừa yêu cầu ngồi ngoan, tự xúc khéo, v.v. cùng một lúc.

Ghi nhận và khen ngợi con khi con ăn uống ngoan cùng cả nhà.

Bước 2: Xây dựng thời gian biểu ăn uống cho cả gia đình

Không nên cho trẻ ăn nhiều bữa trong ngày. Cha mẹ nên cho trẻ ăn 3 bữa chính và 2 bữa phụ. Trong bữa ăn nên cho trẻ uống nước hoặc sữa hoặc nước trái cây.

Nên ăn ở cùng một không gian và đúng giờ. Nếu các thành viên khác đã ăn xong, cha/ mẹ vẫn nên ngồi bên cạnh trẻ và ăn cùng trẻ.

Một bữa ăn của trẻ chỉ nên kéo dài từ 15 – 30 phút. Trẻ cần tập trung vào việc ăn uống, bởi nếu kéo dài quá thời gian trên, trẻ có thể có các hành vi không mong muốn.

Hãy thống nhất với trẻ về các nguyên tắc trong khi ăn. Nếu bạn yêu cầu trẻ ngồi yên khi chúng ăn, thì bạn nên thực hiện liên tiếp trong 1 hoặc 2 tuần cho trẻ quen. Ban đầu chúng có thể sẽ khóc, nhưng dần dần chúng sẽ quen và học cách thực hiện theo. Khi trẻ có thể ngồi ngoan trên ghế, có thể khuyến khích trẻ bằng cách cho trẻ đồ ăn mà trẻ thích.

Bước 3: Cho trẻ tham gia việc chuẩn bị thức ăn và dọn bát

Trẻ sẽ hiểu được giá trị của bữa ăn nếu chúng được cùng nấu ăn hoặc dọn dẹp.

Cho trẻ dùng đĩa bát, dụng cụ ăn riêng và nên để ở nơi trẻ dễ lấy. Trước bữa ăn, nhắc nhở trẻ để bát đĩa, thìa, đũa lên bàn. Sau bữa ăn, khuyến khích trẻ tự rửa và cất bát, đĩa của mình về vị trí cũ. Để trẻ thích thú hơn, bạn có thể cho trẻ được cùng đi siêu thị tự chọn bát đũa của mình, chẳng hạn như các bạn trai thì thích bát đũa siêu nhân, các bạn gái thì thích công chúa.

Bạn cũng có thể yêu cầu trẻ cắt trái cây hoặc sắp thức ăn từ đĩa này sang đĩa khác.

Nguồn:

http://www.emaxhealth.com/1506/eating-autism-solutions-most-common-feeding-problems

http://www.onlineceucredit.com/ceus-online/fl-autism/trkFL01.html

https://www.autismspeaks.org/sites/default/files/docs/sciencedocs/atn/feeding_guide.pdf

Phụ huynh nói gì?

Nề nếp ăn uống trong gia đình sẽ là cơ sở để khi đi học, bé tham gia vào bữa ăn trưa ở trường một cách đúng giờ, có kỷ luật, gọn gàng sạch sẽ. Không biết các bố mẹ có lần nào tham quan bữa ăn trưa của trẻ con lớp 1 ở các trường tiểu học chưa? Tôi đã đi cả tháng liền, trưa nào cũng đến, vì lo anh chàng Khoai ăn uống chả ra sao. Nhưng đến đấy mới biết là rất nhiều trẻ bình thường cũng không được bố mẹ rèn nề nếp ăn uống trước khi vào lớp 1. Nhiều bé ăn chậm, xúc lóng ngóng, đánh đổ cơm canh ra bàn, đến giờ ngủ cũng chưa ăn xong... Dù có khó đến đâu thì chúng ta cũng nên cố gắng dạy trẻ nền nếp ăn uống cùng gia đình. Lúc đầu thì khó thật, nhưng cả gia đình nên thống nhất và kiên trì. Trong video, các bạn sẽ thấy em bé được khuyến khích ăn vài thìa, sau đó được chạy ra chơi ở góc yêu thích của mình cho đến lúc cô giáo đếm đến 10 thì lại quay trở lại bàn ăn. Dần dần tăng thời gian ăn và giảm các lượt nghỉ chơi đi, cho đến lúc thỏa thuận là trẻ ăn xong mới được chơi thứ trẻ thích. Mỗi bữa ăn chỉ nên kéo dài khoảng 15 - 20 phút. Để tăng thêm hứng thú ăn uống, có thể cho phép trẻ tham gia dọn bàn ăn, chia sẻ các món ăn từ đĩa này sang đĩa khác, cho phép trẻ có bát đĩa riêng mà trẻ thích, ăn xong dọn bát ra bồn rửa... Ở trường học, trẻ ăn xong phải bỏ thức ăn thừa vào xô, rồi để khay, bát, thìa vào những chỗ riêng, rồi lau lại bàn để ngủ trưa ngay sau đó. Trên mạng có rất nhiều chia sẻ về việc dạy con ăn, bắt đầu từ việc ăn bốc, gặm thức ăn kể cả khi chưa mọc răng. Ăn thức ăn thô sẽ kích thích vị giác phát triển, ăn ngon miệng hơn. Thức ăn xay nhuyễn sẽ làm trẻ nhanh chóng chán ăn, chỉ bố mẹ cố nhồi vì nghĩ là nó đủ dinh dưỡng. Sự chán ăn sẽ kéo dài rất nhiều năm, làm việc tập luyện ăn uống đi vào bế tắc. Tôi cũng mắc sai lầm đó với Khoai. Về sau, phải dũng cảm để nó đói môt chút, không nhồi nữa, và đến bữa cố gắng làm nhiều món khác nhau để con có sự lựa chọn. Thi thoảng đưa nó đến các bữa buffe, tha hồ lựa món, tha hồ ăn mỗi thứ một miếng thôi. Rồi khẩu vị từ từ trở lại, con ăn tốt dần. Đến giữa năm lớp 1 cô khen con ăn ngoan, ngủ tốt. Từ thằng bé còi cọc trở thành mũm mĩm, tròn xoe... Các bố mẹ cố gắng nhé!

7. Dành nhiều thời gian cho gia đình